فصلنامه علمی سیاستگذاری دانش و پژوهش های نوین دفاعی

فصلنامه علمی سیاستگذاری دانش و پژوهش های نوین دفاعی

نقش تله های رفتاری در سوانح و رویدادهای جدّی هواپیماهای آموزشی و چند خدمه ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
علوم و فنون هوایی شهید ستاری تهران، ایران
10.22034/edrkp.2025.341856.1013
چکیده
زمینه و هدف: تله‌های رفتاری دام‌های عملیاتی سانحه‌سازی هستند که ممکن است هوانوردان در نتیجه تصمیم‌گیری ضعیف در دام این تله‌های رفتاری بیافتند. هدف این تحقیق، الویت‌بندی تله‌های رفتاری مؤثر در بروز سوانح سه دهه اخیر یکی از سازمان‌های هوانوردی کشور و همچنین مطالعه میزان احتمال و شدت عواقب گرفتار شدن در این تله‌های رفتاری در حوزه هواپیماهای چند خدمه‌ای بین خلبانان سازمان‌ اشاره شده به منظور کاهش نرخ سوانح و افزایش سطح ایمنی می‌باشد.



روش‌شناسی: این تحقیق از نوع کمّی و بصورت توصیفی است. گردآوری داده‌ها به دو روش کتابخانه‌ای ومیدانی بوده که با طراحی پرسشنامه محقق ساخته و توزیع آن بین جامعه آماری داده ها جمع آوری گردیده است.



یافته‌ها: تحلیل داده‌های آماری نشان می‌دهد احتمال گرفتار شدن در تله رفتاری فشار همکاران بالاتر از حد متوسط و در یازده مورد دیگر تله های رفتاری شناسایی شده پایین‌تر از حد متوسط است . شدّت عواقب گرفتار شدن در همه دوازده تله رفتاری بالا بوده است.



نتیجه‌گیری: احتمال گرفتار شدن در تله‌های رفتاری فشار همکاران، اسکاد رانینگ و ذهنیّت به ترتیب رتبه اول تا سوم و همچنین شدّت عواقب گرفتار شدن در تله‌های رفتاری پرواز بدون ذخیره سوخت کافی؛ کاهش ارتفاع به پایین‌تر از حداقل ارتفاع مجاز و سندروم اردک سرپایین به ترتیب در اولویت اول تا سوم قرار گرفته‌اند. همچنین نتایج بدست آمده از داده‌های کتابخانه‌ای، تله‌های رفتاری غفلت از برنامه پروازی، بازدیدهای پیش از پرواز و بررسی چک‌لیست‌ها؛ از دست دادن آگاهی وضعی/ موقعیتی و فشار همکاران به ترتیب در سه اولویت اول قرار گرفته‌اند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • تاریخ دریافت 20 اردیبهشت 1401
  • تاریخ بازنگری 22 خرداد 1401
  • تاریخ پذیرش 30 خرداد 1401