2
پژوهشکده آماد، فناوری و عرصه های نوپدید، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران/ایران
3
استادیار دانشکده مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی
10.22034/edrkp.2023.404224.1043
چکیده
هدف: ورود علومشناختی به عرصههای مختلف، کشورها را با چالشهای نوپدیدی مواجه ساختهاست. از طرفی فضای ناشناختهی نوآوریهای و تغییرات آیندهی علومشناختی، چشمانداز مبهمی از این حوزه را فراروی سیاستگذاران قرار میدهد. هدف از این پژوهش کشف عرصههای جدید علوم شناختی در افق 10 ساله است.
روش تحقیق: پژوهش حاضر یک پژوهش کیفی - اکتشافی و از حیث روششناسی یک پژوهش چند-روشی ترکیبی است. در این پژوهش از فرا-روش دیدهبانی و روشهای اسنادی، کتابخانهای و مصاحبه باز با خبرگان و همچنین پویش وبی منابع آشکار، برای شناسائی روندها، فناوریها و عرصههای نوپدید علوم شناختی استفاده شد. همچنین با مشارکت 6 خبرهی علوم شناختی کشور از روش پانل خبرگان جهت تایید یافتهها استفاده شد.
یافتهها: الزامات و نیازهای فناورانه و دانشی آینده در زمینهی توانمندیهای حوزهی شناختی موثر بر فرصتها و تهدیدهای آیندهی کشور در پنج گروه؛ پیشبینی رفتار شناختی و تحلیل ریسک مرتبط، پیشگیری و پایش شناختی، مداخله تشخیصی و درمانی، بازتوانی و توانبخشی با ابزارهای شناختی و تقویت شناختی انسان احصاء شد.
نتیجهگیری: چشمانداز آیندهی «جنگ شناختی با ابزارها و رویکردهای نرم و سختشناختی» را میتوان با استعارهی «معرکهی شناختی» تبیین کرد. فناوریها، محصولات و قابلیتهای دانشی حوزهی علوم شناختی از مراحل شناسائی نشانههای ضعیف فناوری عبور کرده و به سطح توسعه یافته و یا در حال توسعه رسیدهاست. سبد فناوریها و محصولات شناختی، برای صاحبان این دانش و فناوری، فرصت و قدرتآفرین است.